تحلیل سایت تابناک از خروج آمریکا از سوریه: آیا هدف حمله به ایران است؟

سایت تابناک ، مصطفی نجفی ( کارشناس مسائل سوریه )
محیط سیاسی و نظم امنیتی خاورمیانه به گونه ای است که ناظران و کارشناسان این حوزه، مدام با تحولات جدید و غافلگیرکننده ای مواجه می شوند؛ تحولاتی که گاه موجب برهم خوردن ترتیبات امنیتی، تغییر الگوهای دوستی و دشمنی، برهم خوردن موازنه قدرت، تغییرات سیاسی و اجتماعی در واحدهای سیاسی و غافلگیری راهبردی بازیگران آن می شود.
 
به گزارش «تابناک»؛ یکی از موضوعاتی که در 8 سال گذشته بر دینامیزم های امنیتی و سیاسی و رقابت های قدرت در منطقه تأثیر مستقیم گذاشته، بحران سوریه و صف بندی های سیاسی ناشی از آن بوده است.
 
در همین راستا، پس از آنکه روز گذشته ایران، روسیه و ترکیه به همراه نماینده سازمان ملل در مورد تشکیل کمیته قانون اساسی سوریه به توافق دست یافتند، ایالات متحده نیز در اقدامی غافلگیرکننده، خبر خروج نیروهای آمریکا از سوریه را اعلام کرد. خبری که تا حدودی موجب حیرت بسیاری از کارشناسان و ناظران امور سوریه و خاورمیانه شد.
 
روزنامه وال‌استریت جورنال روز چهارشنبه به نقل از دو مقام آگاه در دولت آمریکا اعلام کرد که این کشور آماده خروج نیروهایش از شمال سوریه است.
 
مقامات آگاه در این خصوص اعلام کردند که واشنگتن به متحدین خود در شمال سوریه خبر داده که قرار است، فوری نیروهای آمریکائی را از مناطق مذکور خارج کند؛ مناطقی که این کشور مدعی بود برای مبارزه به تروریست های مورد حمایت خود در آنجا نیرو مستقر کرده است.
 
بلافاصله دونالد ترامپ خبر رسانه‌های آمریکایی مبنی بر خروج نیروهای این کشور از سوریه را تلویحا تأیید کرد و در توییتر خود نوشت: ما داعش را در سوریه شکست دادیم، این تنها دلیل ما برای ماندن در آنجا بود.
آیا آمریکا عقب نشینی می کند؟
در چند ماه گذشته، مواضعی از سوی آمریکایی ها اتخاذ شد که باور خروج نیروهای این کشور از سوریه را کمی باورناپذیر می کند. جایی که آن ها اعلام کردند در حال آموزش بیش از 40 هزار نیروی محلی هستند و تجهیرات سنگینی نیز تحویل آن ها داده شد. از سوی دیگر، کاخ سفید تا چند روز گذشته بارها اعلام کرده بود تا زمانی که نیروهای ایران در سوریه حضور دارند، آمریکا نیز نیروهایش را حفظ خواهد کرد. به همین جهت، این تناقض ها در مواضع آمریکایی ها تا حدود زیادی مشکوک، مبهم و شاید مخاطره آمیز باشد!
 
حال اگر فرض را بر خروج نظامیان آمریکا از سوریه بگیریم، به پرسش های بعدی می رسیم.
چرا مهم است؟
نخستین پرسشی که باید بدان پاسخ داد، این است که چرا اعلام خروج نیروهای آمریکا از سوریه تحول مهمی است؟ پاسخ را باید در دینامیزم های جدید سیاسی در سوریه جستجو کرد؛ جایی که بحران از فاز نظامی وارد فاز مصالحه و توافق سیاسی شده است.
 
در واقع، علی رغم جدی شدن تشکیل کمیته قانون اساسی سوریه و توافق میان ایران، روسیه، ترکیه و نماینده سازمان ملل، همچنان یک مانع عمده در حل و فصل بحران سوریه وجود داشته و آن هم کارشکنی های ایالات متحده و حضور نیروهای آن در سوریه بوده است. با عقب نشینی آمریکا از سوریه- همانطور که روسیه نیز بدان اشاره کرده- چشم اندازی برای دستیابی به راه حل سیاسی به وجود می آید. از سوی دیگر، مهم است چراکه می تواند تحولات بزرگ دیگری نیز به همراه داشته باشد.
پشت پرده عقب نشینی چیست؟
در اینجا، یک پرسش عمده ذهن بسیاری از کارشناسان و تحلیلگران و حتی مقامات سیاسی را به خود جلب کرده است؛ اینکه پشت پرده خروج نیروهای آمریکا از سوریه چیست؟ چرا در حالی که بسیاری از ناظران تصور می کردند آمریکایی ها به دنبال حضور بلندمدت در سوریه هستند، ناگهان از خروج نیروهایشان از سوریه خبر دادند؟
در این زمینه چند گزاره و فرض عمده قابل تصور است؛
فرض نخست: عقب نشینی آمریکا از سوریه بخشی از طرح جان بولتون، مشاور امنیت ملی ترامپ و مایک پمپئو برای تمرکز نظامی و امنیتی علیه ایران است. براساس این سناریو، واشنگتن احتمالا نیروهای خود را از نقاطی مانند سوریه به سمت خلیج فارس گسیل می کند و در مرحله بعد ممکن است آن ها به دنبال اقدام نظامی علیه ایران باشند.  حال ممکن است این پرسش  مطرح شود که این فرض تا چه حد قابل پذیرش است؟
 
در این زمینه باید به چند نشانه توجه کرد؛ نخست اینکه، با توجه به عدم تحقق وعده اروپایی ها یا عدم توان آن ها برای تحقق این وعده ها، آمریکایی ها احتمال خروج ایران از برجام را دور از ذهن نمی دانند. خروج ایران از برجام معنایی جز ازسرگیری فوری فعالیت های هسته ای ندارد. در اینجاست که ممکن است آمریکایی ها دنبال راه اندازی یک اقدام پیشدستانه علیه تأسیسات هسته ای ایران باشند. اقدامی که ممکن است زمینه های یک جنگ نامحدود را فراهم کند. دومین نشانه را باید در حمایت های اخیر مقامات آمریکایی از برخی اپوزیسیون خارج از کشور از جمله «رضا پهلوی» دانست. در واقع واشنگتن به دنبال پیشبرد جدی سیاست «تغییر رژیم» و معرفی آلترناتیوهای آن هستند. نشانه سوم را نیز بایستی در تمرکز نظامی دوباره آمریکا و حضور ناوهای نظامی این کشور در خلیج فارس دانست.
 
فرض دوم به ما می گوید که عقب نشینی آمریکا از سوریه طبق توافقی مشترک با روسیه و ترکیه حاصل شده است؛ توافقی که بدون تردید عوایدی نیز برای واشنگتن خواهد داشت. توافق با روسیه برای بیرون راندن ایران از سوریه می تواند در این فرض جای گیرد.
 
فرض سوم: خروج نیروهای آمریکا از سوریه خون بهای قتل خاشقجی است. در واقع، عقب نشینی آمریکا از سوریه و خالی کردن پشت کردها از سوی این کشور، امتیازی است که واشنگتن به آنکارا داده تا از ادامه فشار بر سعودی و حتی برخی نزدیکان ترامپ و از جمله کوشنر جلوگیری کند. براساس این فرض، آغاز حملات ترکیه علیه کردهای شمال سوریه قریب الوقوع است!
 
فرض چهارم: ممکن است آمریکایی ها طرحی برای هدف قرار دادن نیروهای ایران در سوریه و نیروهای حزب الله در لبنان(از سوی اسرائیل) داشته باشند. لذا، آمریکا با خارج کردن نیروهای خود از سوریه به دنبال آن است که ایران یا حزب الله نتوانند به این نیروها برای حمله متقابل دسترسی داشته باشند.
 
فرض پنجم: آمریکا قرار نیست کامل از سوریه خارج شود، بلکه صرفا با خروج برخی از نیروهایش، از یک سو، با توافق با آنکارا زمینه را برای کنشگری نظامی ترکیه در شمال سوریه علیه کردها فراهم می کند و از سوی دیگر، با این عقب نشینی، تعاملی را با بشار اسد آغاز کند!
 
فرض ششم: آمریکا با اعلام خروج نیروهای خود از سوریه، فضا را برای کنشگری ترکیه در شمال سوریه بیشتر می کند. افزایش اقدامات و کنش های ترکیه در شمال سوریه می تواند منجر به شکاف میان ترکیه و ایران و روسیه شود. در واقع، گسترش عملیات های میدانی ترکیه در سوریه دور از انتظار نخواهد بود که بار دیگر تنش هایی میان آنکارا و مسکو و تهران به وجود خواهد آمد. تنش هایی که می تواند منجر به شکست روند آستانه و تشکیل کمیته قانون اساسی شود.
+38
رأی دهید
-25

  • قدیمی ترین ها
  • جدیدترین ها
  • بهترین ها
  • بدترین ها
  • دیدگاه خوانندگان
    ۶۲
    Walter White - آلبوکرکی، ایالات متحده امریکا

    نویسنده مقاله یک هالوی کم سواد بوده،ترامپ از اول گفته بود تمرکزش مسایل داخلی آمریکاست و هیچ اعتقاد و علاقه ای به پلیس حهانی بودن و دخالتهای نظامی در دیگر نقاط نداشته.و حالا هم به همین دلیل عجولانه از سوریه خارج شد که حتی بر هلاف توصیه پنتاگون و سنا بود،دلیلش عدم تمایل به هزینه کردن است.
    3
    45
    ‌پنجشنبه ۲۹ آذر ۱۳۹۷ - ۱۶:۳۳
    ۳۹
    paksan - ایران، ایران
    به نظر من ترامپ عصبانی هستش از عربستان بخصوص بخاطر پایین نیامدن قیمت نفت و برخلاف خواسته صریح ترامپ از عربستان که خواسته بود نفت بیشتری به بازار بریزند ولی عربستان از کاهش تولید اوپک حمایت کرد تا قیمتها ثابت بمونه. به نظرم کم هزینه ترین اقدام که بتونه عصبانیت ترامپ رو نشون بده همین حرکت بود که پیامی به عربستان هستش که میتونه این اتفاق برای بقیه خاورمیانه هم بیافته و عربستان تهدید بشه. به نظرم این یک تسویه حساب و تهدید جدی عربستان هستش به چند دلیل. اول قیمت نفت- دوم فشار بر آنها برای عادی سازی روابط با اسرائیل چون به نظر میرسه ترامپ میخواد از این فرصتی که عربستان و یارانش تحت فشار هستند بهترین نتیجه رو بگیره و عادی سازی روابط با اسرائیل به نظرش از هزینه های آمریکا در خاورمیانه کم میکنه و باعث میشه عربها به قدرت نظامی اسرائیل حمایت بشوند و بخشی از پولها به سمت اسرائیل بره. این روند خیلی کند هستند و ترامپ نیاز به یک اهرم و تهدید جدی داشت که کم هزینه ترین تهدید همین خروج دوهزار نیرو از شمال سوریه هستش که دست ایران رو به ظاهر بیشتر باز میکنه ولی در عمل ترکیه میدان دار هستش
    12
    16
    ‌پنجشنبه ۲۹ آذر ۱۳۹۷ - ۱۷:۱۶
    ۷۸
    گفتگوگر - پیتزبورگ، ایالات متحده امریکا
    ترامپ مرد اقتصاد و اهل جنگ نیست. ممکن است تهدید کند و بلوف بزند ولی حمله نمی کند بلکه با اره سر می برد!
    65
    72
    ‌پنجشنبه ۲۹ آذر ۱۳۹۷ - ۱۷:۲۵
    ۴۷
    دو کلمه حرف درست - قم، ایران

    بسیجی بیچاره فرار کن. آخوند ها تا چند ماه دیگه نابود خواهند شد
    85
    52
    ‌پنجشنبه ۲۹ آذر ۱۳۹۷ - ۱۷:۵۳
    ۶۵
    Azadi9 - پاریس، فرانسه
    امشب تو اخبار کانال ۱ فرانسه گفتند که جنگ با داعش هنوز تموم نشده و اونها در شمال شرقی سوریه مستقر و فعال هستند. نمیدونم چه قراری با روسها گذاشتند ولی اونچه که مسلم هست اینه که امریکایی ها, نیروهای مخالف بشار اسد وکردهای اون منطقه رو به امان خدا رها کردند و رفتند. اروپایی هاگفتندکه فعلا ازشون حمایت خواهند کرد علیه داعش.
    0
    18
    ‌پنجشنبه ۲۹ آذر ۱۳۹۷ - ۲۰:۲۶
    ۴۰
    mirzadeh i eshghi - آلمان، آلمان
    [::Azadi9 - پاریس، فرانسه::]. اروپائی ها از کی کردها حمایت می کنن؟با کدوم ارتش؟عصبانی نشو فقط برام سئوال پیش اومد.
    4
    4
    ‌پنجشنبه ۲۹ آذر ۱۳۹۷ - ۲۱:۵۰
    ۴۰
    mirzadeh i eshghi - آلمان، آلمان
    نویسنده وباور کننده این مطلب کمی در تشخیص گوشت کوبیده ومشابهش دچار اشکاله.ساده اش اینه.آمریکا رفت.البته حضور پررنگی هم نه داشت نه می تونست داشته باشه.دوره شون سر اومده.ساده اش اینجوریه.روسیه موند وطرطوسش.ترکیه موند وکردهائی که آمریکا رو باور کردن.ایران واسدوحزب الله موندن و داعش ومزدورهای عربستان واسرائیل جلوی دندونشون.
    9
    21
    ‌پنجشنبه ۲۹ آذر ۱۳۹۷ - ۲۱:۵۵
    ۴۷
    ابن ملجم - مونیخ، آلمان

    تو از کدوم سایره اومدی رفیق؟ اخر در قرن ۲۱ میشبرد اقتصاد مگت بدون جنگ هم ممکن است؟من اینجا هم فرضه اخر را اضافه میکنم و ان این است که هیچکدام از فرضیه های بالا معقول و درست نیستند!
    0
    78
    ‌پنجشنبه ۲۹ آذر ۱۳۹۷ - ۲۲:۰۹
    ۶۵
    Azadi9 - پاریس، فرانسه
    [::mirzadeh i eshghi - آلمان، آلمان::]. عزیز, عصبانی نیستم. والا اینو امشب تلویزیون فرانسه گفت که بسیار متعجب از تصمیم امریکایی ها مبنی بر ترک منطقه بودند. دو سه تا هواپیمای جنگنده رافال رو هم نشون دادند که در خاک اردن پایگاه دارند و حد اقل روزی یک پرواز به سمت اون منطقه که هنوز داعشی ها هستند انجام میدن جهت سرکوب انها و حمایت از جنگنجویان منطقه علیه داعش, منجمله کرد ها.
    0
    5
    ‌پنجشنبه ۲۹ آذر ۱۳۹۷ - ۲۳:۲۵
    ۶۲
    samak - پاریس، فرانسه
    سایت تابناک متعلق به محسن رضایی است ، همگان میدانند که وی فاقد هر گونه توانایی است. بجز اینکه توانسته همچون هزاران دیگر از راسته مفتخوران ، باخدعه و دروغ از قبلهمین مردم نان ناراستی بخواند. بایدبه حال کشوری که این چنین موجود تی در آن تازه رئیس مجلس تشخیص مصلحت هستند گریه کرد.
    0
    4
    جمعه ۳۰ آذر ۱۳۹۷ - ۰۵:۵۸
    ۴۰
    mirzadeh i eshghi - آلمان، آلمان
    [::Azadi9 - پاریس، فرانسه::]. متوجه فرمایشت شدم.فقط سئوالم این بود اروپا مگه ارتش داره که بخواد از کسی حمایت کنه.تا اونجا که یادمه آمریکا به هرجا به عنوان ارتش لشکرکشید اروپائی ها تعدادی از ارتش شون رو برای سیاهی لشکر همراهشون فرستادن.البته فرانسه ارتش قوی تری داره نسبت به بقیه اروپا.اما قطعا برش وتوانائی وپول کافی برای حمایت از کسی رو نداره.
    0
    3
    جمعه ۳۰ آذر ۱۳۹۷ - ۱۲:۲۸
    ۶۵
    Azadi9 - پاریس، فرانسه
    [::mirzadeh i eshghi - آلمان، آلمان::]. گرامی, منهم با شما موافق هستم. فرانسه و انگلیس ارتش قوی دارند ولی بیان این مطلب که حتی اگر امریکایی ها از منطقه خارج بشن ما ها میمانیم یک مقدار خارج از ظرفیت اونهاست که دیگه در سیاست جهان عددی حساب نمیشن. شاید هم امریکا ازشون خواسته باشه تو منطقه بمونن, با پول و حمایت امریکا. الله اعلم !
    0
    1
    جمعه ۳۰ آذر ۱۳۹۷ - ۱۳:۲۹
    نظر شما چیست؟
    جهت درج دیدگاه خود می بایست در سایت عضو شده و لوگین نمایید.