محمد خاتمی، رئیس جمهور پیشین ایران، میگوید برگزاری انتخابات بدون فراهم شدن شرایط آن و بدون قبول حاکمیت مردم بیمعناست. وی میگوید در مورد انتخابات آینده تابع تصمیم جمعی اصلاحطلبان است.
وبسایت کلمه در روز دوشنبه ۲۱ اسفند گزارش داد، محمد خاتمی در دیدار با اعضای انجمن اسلامی دانشگاه تهران، ضمن انتقاد از وضعیت دانشگاهها، به پارهای از مسائل کشور و از جمله انتخابات در پیش رو پرداخت.
محمد خاتمی به فاصله اندکی از موضعگیری شدید وزیر اطلاعات علیه اصلاحطلبان و اکبر هاشمی رفسنجانی، تصریح کرده است که به تصمیم جمعی اصلاحطلبان درمورد انتخابات در پیش روی ریاست جمهوری احترام میگذارد.
حیدر مصلحی، وزیر اطلاعات، روز پنجشنبه ۱۶ اسفند گفته بود عدهای بهدنبال کاندیداتوری «یکی از افراد وابسته به اردوگاه فتنه» هستند در حالی که «او بدهیهای زیادی به ملت ایران دارد.»
محمد خاتمی انتخابات ریاست جمهوری را «مهمترین مسئله» دانسته و تاکید کرد: «نمیشود ... نظر بسیاری از آنان که هزینه دادند و به حصر و حبس و محدودیتها گرفتار شدند را نادیده گرفت.»
رئیس جمهور پیشین ایران در عین حال گفت که اصلاحطلبان برای «نجات کشور» هم دارای «برنامه» هستند و هم دارای افرادی که بتوانند این برنامه را به اجرا برسانند.
وی در عین حال بار دیگر خواستار مهیا شدن شرایط انتخابات شد و گفت: «انتخابات مبتنی بر چند پیشفرض است؛ پیشفرض اول اینکه حاکمیت از آن مردم است یعنی مردم حاکم بر سرنوشتاند، والا انتخابات معنی ندارد یا امر تشریفاتی و زینتی است.»
وی افزود: «دوم اینکه برای اینکه این حق مسلم ادا شود باید آزادی از ترس، اجبار، ارعاب و فریب وجود داشته باشد تا طرف بتواند آنچه دلش میخواهد ابراز کند و نیز باید جامعه توجیه شود که انتخابات روح دموکراسی است.»
خاتمی تصریح کرد: «نمیشود دموکراسی را مردود دانست و باز هم مدعی شد که انتخابات مورد قبول است و نمیتوان به حاکمیت مردم بر سرنوشت اعتقاد نداشت و مدعی داشتن دموکراسی شد. نمیشود که همه اینها را قبول داشت، ولی آزادیهای مطلوب که شرط و بستر وجود آنها است نباشد.»
محمد خاتمی و اکبر هاشمی رفسنجانی در ماههای اخیر بارها خواستار برگزاری «انتخابات آزاد» و «رقابتی» شدهاند. اظهاراتی از این دست با واکنش شخص آیتالله خامنهای مواجه شد و به دنبال آن شخصیتهای منصوب وی و نزدیک به او بهشدت به آن واکنش نشان دادند که یکی از تازهترین آنها موضعگیری وزیر اطلاعات بود.
پیشتر احمد جنتی که به عنوان دبیر شورای نگهبان نقش کلیدی در رد صلاحیتها و برگزاری انتخابات دارد، در دیماه سال جای در تریبون نماز جمعه گفت برخی که مستحق اعدام بودند دم از انتخابات آزاد میزنند.
دبیر شورای نگهبان حتی صحبت از «انتخابات آزاد» را «کلیدواژه و رمز شورش» توصیف کرد.
احمد جنتی در آذر ماه امسال هم گفته بود که معترضان به انتخابات ریاست جمهوری سال ۸۸ و کسانی که «برائت نجستهاند و آنها را تایید کردند» امکان حضور در انتخابات را ندارند.
محمد خاتمی در ادامه بار دیگر تاکید کرد که انتخابات میتواند بسیاری «تهدیدها و مشکلات» را رفع کند و گفت: «همه ما باید در این زمینه احساس مسئولیت کنیم به خصوص در این موقعیتی که از داخل و خارج خطرات بزرگی جامعه ما را تهدید میکند.»
خاتمی با بیان اینکه مسئله اقتصادی به «حادترین» موضوع کشور تبدیل شده، گفت: «... هنر ما باید این باشد ارتباط بین شعارهای اساسی خودمان و این مسائل را پیدا کنیم...حاد بودن مسائل اقتصادی نباید موجب فراموشی شعارهایی شود که اگر عملی میشد این وضع اقتصادی بد هم پیش نمیآمد.»
وی افزود: «در این مرحله بیاییم فکر خود را بیان کنیم، هر چند راههای عرضه آن بسته یا به شدت تنگ باشد، ولی بگوییم در چارچوب انقلاب و قانون که مورد قبول ماست، چه راهحلهایی داریم. بگوییم وضع مملکت چیست و ما چه میخواهیم بکنیم و چقدر میتوانیم این کار را بکنیم؟ در واقع به جای شخصمحور، برنامهمحور و مطالبه محور بشویم.»
وی تصریح کرد: «به جامعه مسائل را بگوییم و اگر واقعا شرایطی باشد که یک حداقل اطمینانهایی وجود داشته باشد افراد و گروهها بیایند فکر میکنم هم برنامهاش را داریم و هم افرادی که بتوانند بیایند و ممکلت را از این وضعی که هست نجات دهند.»
خاتمی با بیان اینکه «نمیشود در مهمترین مسئله که همانا انتخابات است نظر بسیاری از آنان که هزینه دادند و به حصر و حبس و محدودیت ها گرفتار شدند را نادیده گرفت» اظهار داشت: «در کشورهایی نظیر کشور ما اگر نگاه به قدرت نداشته باشیم نمیتوان فعالیت مدنی و اجتماعی نیز داشت. اگر دولت با شما معارضه داشته باشد، در مقابل شما خواهد ایستاد. اما شما و مردم در مورد تصمیمگیری من اصلا نگران نباشید. من یک فرد در مجموعه عظیم اصلاحطلبان هستم و نظر خودم را دارم و در عین حال در عمل به نظر جمع، که امیدوارم اجماعی باشد، احترام میگذارم.»
در حالی که جناح حاکم همانطور که در اظهارات احمد جنتی و حیدر مصلحی انعکاس یافته از حضور اصلاحطلبان ابراز نگرانی کرده، اصولگرایان میگویند محمود احمدینژاد هم برای کاندیداتوری اسفندیار رحیم مشایی خیز برداشته است.
این همه در حالی است که در جبهه اصولگرایان هنوز اجماعی برای معرفی نامزد واحد بهوجود نیامده و به گفته محمدرضا باهنر، نائب رئیس مجلس، «در همه نظرسنجیها» محمد خاتمی و اکبر هاشمی رفسنجانی پیشتازند.
به تازگی حمیدرضا جلاییپور، عضو شورای مرکزی جبهه مشارکت، گفته است، اصولگرایان به دنبال این هستند که یکی از «اصلاحطلبان غیر شاخص» نامزد انتخابات باشد و «دومیلیون» رای بیاورد اما به گفته او «اصلاحطلبان اسیر صحنهآرایی اصولگرایان در انتخابات سال ۹۲ نمیشوند.»