آشنایی با فلسفه خوراکی‌های سفره شب یلدا

در ایران باستان برای دی ماه چهار جشن وجود داشت که شامل روزهای اول، هشتم، پانزدهم و بیست و سوم این ماه بود. اما امروزه ایرانیان تنها نخستین روز دی ماه، یعنی طولانی ترین شب اول زمستان را که آخرین شب پاییز، پایان قوس و آغاز جدی است- جشن می‌گیرند.

پیشینیان بر این باور بودند که در این شب فرشته بدی‌ها (اهریمن) با فرشته خوبی‌ها (امشاسپندان) به جنگ می‌پردازد و در این نبرد طولانی فرشته خوبی‌ها اهریمن را شکست می‌دهد و صبح، پس از زاده شدن دوباره خورشید (پیروزی روشنایی بر تاریکی) آغاز می‌شود.
 
اما شب یلدا فقط دور هم‌نشینی و مرور خاطره‌ها نیست، علاوه بر آداب و رسوم فوق شامل رسوم تغذیه‌ای خاص خود نیز است.
 
انتخاب مواد غذایی خاصی از بین سایر مواد غذایی و تأکید برقرار دادن این مواد غذایی بر سر سفره شب یلدا نه تنها یک رسم، بلکه نکات تغذیه ای خاصی را دنبال می‌کند که در اینجا به این نکات می‌پردازیم:
 
*هندوانه؛ یکی از ارکان سفره شب یلدا، میوه هندوانه است که همیشه به شیوه‌های جذابی تزیین می‌شود، اما چرا هندوانه؟
 
هندوانه یادآور گرمای تابستان و حرارت است. باور بر این است، اگر مقداری هندوانه در شب یلدا بخورید در سراسر زمستان طولانی، سرما و بیماری بر شما غلبه نخواهد کرد و این باور، با خواص هندوانه که سرشار از ویتامین های A و B و C می‌باشد مطابقت دارد.
 
*ارزش تغذیه‌ای هندوانه: 90 درصد بافت هندوانه از آب تشکیل شده است، در نتیجه برای رفع عطش بسیار مفید است. به علت فراوانی آب در این محصول، برای جلوگیری و دفع سنگ کلیه، خوردن آن بسیار توصیه شده است. هندوانه منبع غنی از بتاکاروتن و لیکوپن است که این مواد از آنتی‌اکسیدان‌های طبیعی هستند و همانطور که اثبات شده است آنتی اکسیدانها ترکیباتی هستند که از بروز سرطان‌ها در انسان جلوگیری می‌کنند، پس این باور که با خوردن هندوانه بیماری کمتر به سراغ ما می آید در وجود این آنتی‌اکسیدانها نهفته است.
 
هندوانه از بروز آسیب‌های پوستی در اثر نور جلوگیری می‌کند. موجب دفع بیشتر و سریع مواد زاید از بدن می‌شود و به شادابی و طراوت پوست می‌انجامد. درصد کمی قند دارد و میزان کالری آن بسیار پایین است، اما نکته مهم در این جاست که همیشه هندوانه را به عنوان میان وعده مصرف کنید، نه به همراه غذا زیرا در هضم و جذب اختلال ایجاد می‌کند.
 
 

*انار؛ این میوه در سفره شب یلدا نماد شادی و زایش است. انار میوه‌ای است که از قدیم از آن به عنوان میوه‌ای خون ساز یاد می‌شد. به افرادی که رنگی مهتابی و از نظر جثه رنجور بودند، توصیه می‌شد که آب انار بنوشند.
 
امروزه اثبات شده انار سرشار از ویتامین ث است که سبب تقویت سیستم ایمنی بدن و تصفیه کننده خون و سرشار از آهن است، در نتیجه موجب افزایش انرژی و خون سازی در بدن فرد می‌شود و تصفیه خون مانند زندگی یا زایش دوباره انسان است، به همین علت انار را نماد زایش و شادی می‌دانند.
 
*آجیل؛ آجیل شب یلدا شامل پسته، بادام، گردو، فندق و در بعضی مناطق کشور از میوه های خشک نیز به عنوان آجیل شب یلدا استفاده می‌شود. آجیل به عنوان سالم‌ترین تنقلات شناخته شده و دارای فیبر بالاست که در درمان یبوست، چاقی، انواع سرطان‌ها از جمله سرطان معده و روده بسیار مؤثر است.
 
آجیل دارای انواع ویتامین‌های گروه E و B، روی، کلسیم، فسفر و پتاسیم، منیزیم، ویتامین A و پروتئین است که وجود این مواد در بدن موجب افزایش تراکم استخوان و جلوگیری از ریزش مو و چین و چروک پوست، درمان افسردگی، افزایش قدرت بینایی و رفع خستگی و گرفتگی عضلات می‌شود.
 
اما باید توجه کرد با اینکه چربی موجود در آجیل از نوع مضر نیست، اما دارای کالری بالایی است و برای جلوگیری از افزایش وزن در خوردن آن باید اعتدال رعایت شود.
 
*در آخر، بیان این نکته نیز بسیار مهم است که دور هم بودن در شب یلدا و انجام صله رحم، موجب افزایش صمیمیت و محبت در نزد اعضای خانواده، رفع کدورتها و در نتیجه ایجاد یک حس و حال مثبت در مغز و روح انسان می‌شود، پس شب یلدا تنها طولانی‌ترین شب سال نخواهد بود بلکه می‌توان از آن به عنوان یک شب با خواص روحی و تغذیه‌ای فراوان نام ببریم.

+165
رأی دهید
-10

*Fanoos* - ایران - ایران
هیچوقت خرید هندوانه ی شب یلدا رو به عهده نگیرین، کال و سفید در میاد و همه اون‌شب بهتون چپ چپ نگاه میکنند loooooooooool
دوشنبه 27 آذر 1391 - 12:33
*Fanoos* - ایران - ایران
پیشاپیش شب یلدا بر تمامی دوستان عزیز مبارک و خوش باد . به صد یلدا الهی زنده باشی / انار وسیب وانگورخورده باشی. اگریلدای دیگرمن نباشم، تو باشی وتو باشی وتو باشی. #######مهم نیست هندونه ی شب یلدات شیرین نباشه. یا انارات ترش از آب دراد. یا کدو تنبلی که بار میذاری بیمزه بشه. یا چند تا از گردوهایی که می شکونی پوک باشه. مهم اینه که کسی داری که یلدا رو بهت تبریک بگه. ########پاییز ثانیه ثانیه می گذرد، یادت نرود این جا کسی هست که به اندازه. تمام برگ های رقصان پاییز برایت آرزوهای خوب دارد. عمرت یلدایی، دلت دریایی، روزگارت بهاری. یلدای خوشی را برای همگان آرزو می کنم. ########
دوشنبه 27 آذر 1391 - 12:28
*Fanoos* - ایران - ایران
زندگی(باغی)است، که با عشق(باقی)است. مشغول(دل)باش!نه (دل مشغول)بیشتر (غصه های ما)از(قصه های خیالی ماست). پس بدان اگر (فرهاد) باشی،همه چیز(شیرین) است.روزهای سرد آذر ماهت خوش... /////روی شما مثل هندونه ، خنده هاتون مثل قاچ هندونه !. روزگارتون مثل پوست هندونه ، جیبتونم پر تخم هندونه !. ///*** . شب یلدا همیشه جاودانی است / زمستان را بهارزندگانی است. شب یلدا شب فر و کیان است / نشان ازسنت ایرانیان است. یلدا خوب و خوشی رو برای دوستان آرزومندم ***
دوشنبه 27 آذر 1391 - 12:31
*Fanoos* - ایران - ایران
پشمک رو از قلم انداختن و همچنین قلیون ;). من که حاضرم شب یلدا هندونه رو نخورم ولی قلیون رو بکشم :d. در شب یلدا ته چین با گوشت ماهیچه خیلی میچسبه در کل همه این موارد و خوراکیها فقط در زیر کُرسی صفا داره حتی چایی هم به روش سنتی و روی سماور ذغالی . خلاصه چه بهتره شب یلدا رو سنتی تر برگزار کنیم تا خاطرهای گذشته و نیاکانمان رو زنده نگهداریم مگه نه modire behesht?!
دوشنبه 27 آذر 1391 - 13:29
minna - هلسينكي - فنلاند
انجام صله رحم . این کلمه رو فارسی بنویسین بهتره.
دوشنبه 27 آذر 1391 - 16:01
مجید خان - تهران - ایران
با درود.ممنون .مقاله مفید و جالبی بود.مختصر و مفید.
دوشنبه 27 آذر 1391 - 18:35
modire behesht - هایدلبرگ - آلمان
*Fanoos* - ایران - ایران. -- بله دقیقاً !،، باهات موافقم فانوس جان ، مخصوصاً زیر کرسی و خوردن انار در شب یلدا !،، چه شود ؟!،،محشره !
دوشنبه 27 آذر 1391 - 23:29
Royan - کالیفرنیا - آمریکا
مرسی خیلی مفید بود , برای شب یلدا یه برنامه مفصل داریم که این توضیجات خیلی کمک میکند به معرفی شب یلدا و سنت هاش و چرائی برگذاری این شب.
‌سه شنبه 28 آذر 1391 - 04:48
shekan - تهران - ايران
ما که گیرمون نمیاد . هرکی داره بخوره حالشو ببره .
‌سه شنبه 28 آذر 1391 - 07:43
goleshab - اوگسبورگ - المان
فانوس* - ایران - ایران - من هم همهٔ خوبی‌ها را واسهٔ تو نازنین آرزومیکنم .
‌سه شنبه 28 آذر 1391 - 09:33
*Fanoos* - ایران - ایران
goleshab. فدای تو دوست بسیار عزیز و نازنینم مرسی از آروزی زیبایت همچنین متقابلا همچنین آرزویی رو من برای شما و خانواده ی بسیار محترمت دارم. پاینده باشی
‌سه شنبه 28 آذر 1391 - 22:07
نظر شما چیست؟