رسوم ایرانیان قبل از تحویل سال

نوروزخوانی در شمال

نوروزخوانی یا بهارخوانی یا نوروزی، گونه‌ای از آوازخوانی است که در گذشته در ایران رواج داشته است. در حال حاضر خاستگاه این گونه آوازخوانی بیشتر در استان‌های مازندران و گیلان است که به صورت بسیار محدود انجام می‌گیرد.


پیشینه نوروزخوانی

 

پیشینه این گونه آواز مربوط به دوران قبل از اسلام است که در بعضی از کتب نزدیک به دین زرتشتی و در ستایش اهورامزدا و همچنین در توصیف طبیعت و زیبایی فصل بهار و ستایش شاهان و امیران آمده است.


گذر زمان

 

بعد از ورود اسلام و مذهب شیعه این گونه آواز با مفاهیم مذهبی و روایات اسلامی آمیخته شد.


نوروزخوانی و ایران‌شناسان

 

درباره نوروزخوانی برای نخستین بارالکساندر خوتسکو ایران‌شناس روسی در سال ۱۸۴۲ در کتابی در مورد فرهنگ و گویش‌های شمال ایران که در لندن به چاپ رسید اشاره کرده است.


نوید نوروز

 

در نوروزخوانی افرادی که به آنها نوروزخوان گفته می‌شود پیش از آغاز فصل بهار به صورت دوره‌گردی به شهرها و روستاهای مختلف می‌روند و اشعاری در مدح بهار یا با ذکر مفاهیم مذهبی به صورت بداهه یا از روی حافظه می‌خوانند.


حاجی فیروز

 

حاجی فیروزه، سالی یه روزه، همه می‌دونن، منم می‌دونم، عید نوروزه.
فیروز یا حاجی پیروز منادی سنتی نوروز است که در روزهای نزدیک به نوروز در کوچه‌ها و خیابان‌های ایران ظاهر می‌شود.


رقص و شادی

 

حاجی فیروز مردی است با چهره سیاه کرده و لباسی به رنگ قرمز همراه با کلاه دوکی شکل قرمز، دایره و دنبکی به دست می‌گیرد، به خیابان می‌آید و به رقص و شیرینکاری و خواندن شعرهای ضربی می‌پردازد.


بازگشت از سرزمین مردگان

 

مردم از هر سنی دور او جمع می‌شوند و همراه با او شادی می‌کنند. گفته می‌شود که سیاهی صورت حاجی فیروز به دلیل بازگشت او از سرزمین مردگان است.


سبزه عید

 

سَبزه از نشانه‌های نوروز و اجزای سفره هفت سین است. سبزه از جوانه گندم، جو و عدس رویانده می‌شود. ایرانیان معتقدند که شادابی و خرمی را در طول سال به همراه دارد. مرسوم است که سبزه را تا روز سیزدهم نوروز که سیزده به در خوانده می‌شود نگاه داشته و همراه با آن بدی‌ها و کدورت‌ها را دور می‌ریزند. همچنین برخی معتقدند که گره زدن سبزه در روز سیزده به در سبب باز شدن بخت جوانان دم بخت می‌شود.


خانه تکانی

 

برای برگزاری جشن نوروز مقدماتی لازم است. مردم ایران قبل از فرا رسیدن سال نو به پاکیزه کردن خانه‌های خود می‌پردازند. کمتر خانوادهای است که در اسفندماه مشغول خانه‌تکانی نباشد.


شستشو

 

مردم آنچه با شستن تمیز می‌شود، می‌شویند؛ از جمله فرش، گلیم و پرده‌ها؛ ظروف مس، ورشو و نقره را هم پرداخت و سفیدکاری می‌کنند.


چهارشنبه سوری

 

جشن آتش در واقع پیش درآمد جشن نوروز است که نوید دهنده رسیدن بهار و تازه شدن طبیعت است. مراسم سنتی مربوط به این جشن ملی، از دیرباز در فرهنگ سنتی مردمان ایران زنده نگاه داشته شده است.

 

سرخی تو از من

 

واژه «چهارشنبه سوری» از دو واژه چهارشنبه که نام یکی از روزهای هفته است و سوری که به معنی سرخ است ساخته شده. در این روز مردم آتش روشن می‌کنند و از روی آن می‌پرند و در زمان پریدن می‌خوانند: «زردی من از تو، سرخی تو از من».


رسم‌های چهارشنبه سوری

 

ایرانیان در شب چهارشنبه سوری کوزه‌های سفالی کهنه را بالای بام خانه برده، به‌زیر افکنده و آنها را می‌شکستند و کوزه نویی را جایگزین می‌ساختند. این رسم اکنون نیز در برخی از مناطق ایران معمول است و مردم بر این باورند که در طول سال بلاها و قضاهای بد در کوزه متراکم می‌گردد و با شکستن کوزه، آن بلاها دور خواهد شد.


آجیل مشگل‌گشای

 

در گذشته پس از پایان آتش‌افروزی، اهل خانه و خویشاوندان گرد هم می‌آمدند و آخرین دانه‌های نباتی که از زمستان باقی مانده بود را روی آتش مقدس بو داده و با نمک تبرک می‌کردند و می‌خوردند. آنان بر این باور بودند که هر کس از این آجیل بخورد، نسبت به افراد دیگر مهربان شده و کینه و رشک از وی دور می‌گردد. امروزه اصطلاح نمک‌گیرشدن و نان و نمک کسی را خوردن و در حق وی خیانت نکردن از همین باور سرچشمه گرفته است.

 

فال‌گوشی و قاشق‌زنی در چهارشنبه‌ سوری

 

در رسم فال‌گوشی دختران جوان نیت می‌کنند، پشت دیواری می‌ایستند و به سخن رهگذران گوش فرامی‌دهند و سپس با تفسیر این سخنان پاسخ نیت خود را می‌گیرند. در رسم قاشق‌زنی جوانان چادری بر سر و روی خود می‌کشند تا شناخته نشوند و به در خانه دوستان و همسایگان می‌روند. صاحبخانه از صدای قاشق‌هایی که به کاسه‌ها می‌خورد به در خانه آمده و به کاسه‌های آنان آجیل چهارشنبه سوری، شیرینی، شکلات، نقل و پول می‌ریزد.
 

+472
رأی دهید
-96

bita tehrani - ونکوور - کانادا
چه عکسای قشنگی ،مرسی‌ ایران یوکی جان.ما که حال و هوای عید نداریم،بسکه اینجا بهار دیر میاد و سرده.بهار تا به اینجا برسه دست کم یک ماه دیگه کار داره.ولی‌ ما ایرانی‌‌ها به زور هم شده نوروز و بهار و میاریم با سفره‌های هفت سین مون :) چه رسوم قشنگی.
‌پنجشنبه 25 اسفند 1390 - 11:01
Royan - بوخوم - آلمان
چه عکسهای قشنگی , چه رسو مات قشنگی سال نو همه مبارک همراه با بهترین آرزوها.
‌پنجشنبه 25 اسفند 1390 - 11:02
ARTEMIS-SW - .پاريس - فرانسه
سرخی آتش برای ایرانیان راستین...هر زردی(((بیماری و درد)) بخورد به مغز ملایان و طرفداران ننگینشان!
‌پنجشنبه 25 اسفند 1390 - 11:23
mehr999 - لندن - انگلستان
واقعاً اگر این هارو هم نداشتیم الان باید با دشداشه لباس عربی‌ می‌گشتیم
‌پنجشنبه 25 اسفند 1390 - 12:34
compatriot - تورنتو - کانادا
نوروز پیشاپیش بر همه فارسی زبانان به خصوص هموطنان عزیز مبارک باد. با ارزوی سالی‌ خوش برای همه شما هموطنان گرامی و با امید که آفت آخوندیسم در سال پیش روی از ایران رخت بر بندد و شادی و دمکراسی را برای ایرانیان به ارمغان آورد. نوروز بر همگان فرخنده باد.
‌پنجشنبه 25 اسفند 1390 - 12:50
*Fanoos* - ايران - ايران
رسومات جالب و باحالی بود بخصوص فال گوشی که من خیلی دوستش دارم و هر ساله در 4 شنبه سوری میرم فال گوش .
‌پنجشنبه 25 اسفند 1390 - 13:34
parvaz 1 - پلیموس - انگلیس
مرگ بر حکومت کثیف و پر حرکت جمهوری هندی زاده و سپاه نامردان اسلامی که آمده اند تا همه آداب وسنتهای مردم ایران را ازبین ببرند.لعنت بر روح کثیف و پست فطرت خمینی دجال هندی زاده و پیروان کثیف و دیو صفت او
‌پنجشنبه 25 اسفند 1390 - 13:48
بهروزرضازاده - سیدنی - استرالیا
حیف که این رسومات کم رنگ شده متاسفانه بچه های ما هالووین رو میشناسند ولی با رسم زیبای قاشق زنی خودمون بیگانه هستند. چه تصاویر زیبایی
‌پنجشنبه 25 اسفند 1390 - 13:52
baas - روتردام - هلند
نظافت خانه / حمام کردن/ شانه کردن مو / تعویض جوراب / لباس نو / خوردن سبزی‌ پلو ماهی‌
‌پنجشنبه 25 اسفند 1390 - 14:15
khorramdin babak - فرانكفورت - فرانكفورت
زمانی‌ که مسلمانان و آخوندا به ایران آمدند . آنها قران داشتند و ما هویت ملی‌ ،عید نوروز و سرزمین خود. ولی‌ پس از ۱۲۰۰ سال . آنها سرزمین ایران را دارند .و ما فقر فساد و قران را داریم
‌پنجشنبه 25 اسفند 1390 - 14:07
Pezhman - وين - اتريش
اینگونه مراسم دلهارا به هم نزدیکتر می‌کند.این مراسم زیبا را با جان و دل‌ حفظ نموده،و به فرزندانمان برای پاسداری از آنها سفارش کنیم.
‌پنجشنبه 25 اسفند 1390 - 17:08
*Fanoos* - ايران - ايران
سال نو می شود.زمین نفسی دوباره می کشد.برگ ها به رنگ در می آیند و گل ها لبخند می زند. و پرنده های خسته بر می گردند و دراین رویش سبز دوباره…من…تو…ما…. کجا ایستاده اییم.سهم ما چیست؟..نقش ما چیست؟…پیوند ما در دوباره شدن با کیست؟…. زمین سلامت می کنیم و ابرها درودتان باد و. چون همیشه امیدوار وسال نومبارک.
‌پنجشنبه 25 اسفند 1390 - 17:59
سمسته - تهران - ایران
امشب بچمو که مریض شده بود بردم بیمارستان طبی کودکان تهران چندتا حاجی فیروز به همراه چندتا نوازنده و عده از بچه های گل ایران زمین اومه بودن بیمارستان و برای بچه ها برنامه اجرا می کردن وبرای اولین بار دیدم ابروی حاجی فیروز اسطوره ای ما حفظ شده آخه داشت به بچه ها هدیه می داد گدایی نمی کرد ممنون بچه ها
‌پنجشنبه 25 اسفند 1390 - 18:59
دنیای وحشی - تهران - ایران
تاخامنه ای کفن نشود این وطن وطن نشود.
‌پنجشنبه 25 اسفند 1390 - 19:24
shamamai - کوردستان - ایران
نوروز بر همگان مبارک
جمعه 26 اسفند 1390 - 00:45
omide por jalal - لس‌انجلس - آمریکا
بابا این رسومِ خرافه انگیز چیه ! ولش کنید این مجالس لهو و لعب را !مگر کشورِ اسلامی جای شادیست!!؟؟‌ای وای اسلام بر باد رفت! کجان این مسلمین، کجان کویر و امّل النبیین و دانیالِ نبی!! ؟ ( بچه‌ها تا این اراذل و اوباشی حکومت نیومدن. خوب بزنید و برقصید، اگه هم اومدن چیزی گفتن محل .. هم بهشون نذارید! ) هر روزتان نوروز، نوروزتان پیروز!
جمعه 26 اسفند 1390 - 01:17
Geelongcat - سیدنی - استرالیا
چقدر رسم خوبیست این عید، چهار شنبه سوری، قاشق زنی‌ ...دور هم بودن. بچه بودیم عاشق برنامه‌های تلویزیونی عید بودیم. عاشق. حیف که اون مشق‌های بی‌ پایان بهم اضطراب میداد. (آخه من روز سیزده بدر تازه مشقام را شروع می‌کردم بنویسم.). خیلی‌ دلم تنگ شده برای عید ایران.
جمعه 26 اسفند 1390 - 02:28
sheyday you - بَنگِلور - هند
جالب بود ؛ مرسی
جمعه 26 اسفند 1390 - 03:40
Dara va sara - پرت - استرالیا
Geelongcat - سیدنی - استرالیا. و ان غروب سیزده بدر چه غروب بدی بود. آخه من هنوز مشقامو ننوشته بودم
جمعه 26 اسفند 1390 - 05:53
مرز پرگهر - توکیو - ژاپن
ممنون از عکسای قشنگتون، نوروز به همه ایرانی های عزیز مبارک باشه!
جمعه 26 اسفند 1390 - 09:52
Kourosh-Parsi - امستردام - هلند
درود بر دوستان گرامی‌. نوروزتان پیروز ، امیدوارم ساله خوبی‌ داشته باشید .
جمعه 26 اسفند 1390 - 12:09
sourena.de - اشتوتگارت - آلمان
امسال هرجوری شده مرخصی میگیرم تا با خانواده سال نو رو تحویل کنم. پیشاپیش نوروز رو به همه هموطنان خوب و آزادیخواهم تبریک میگم و امیدوارم سال جدید سال آزادی ایران از چنگال دژخیمان ولی وقیح باشه. پاینده ایران و فرهنگ کهنش. شاد باشید
شنبه 27 اسفند 1390 - 08:34
ARTEMIS-SW - .پاريس - فرانسه
آرزومند سالی‌ پر از شادی برای همهٔ ایرانیان راستین....
یکشنبه 28 اسفند 1390 - 08:34
Dorssa - دورن - المان
پیشاپیش سال ١٣٩١ خورشیدى برابر با سالِ :. ٧٠٣٤ میترایى آریایی و٣٧٥٠ زرتشتى و....٢٥٧١ شاهنشاهى را شاد باش میگویم هرچند که سال از خورشیدی ١٣٩١ سال میگذرد ولى سرزمین آریایىِ من : ٥٦٤٩ سال قبل از آن نوروز را جشن میگرفت و ٢٣٤٧سال پیش از آن مردمانِ این دیار خدایى را ستایش میکردند و کوروش. ١١٨٥ سال قبل از آن دوستى را در جهان گُستراند. آرى پیشینهِ سرزمین من بسى بیشتر از ١٣٩١ سال است.
یکشنبه 28 اسفند 1390 - 11:38
felora - تهران - ایران
بی اجازه شما دوستان !!! دراین اخرین روزسال, از پروردگار یکتای* هستی میخواهم تا دفتر 365 برگ جدید زندگی وسرنوشت همه عزیزان را با "سلامتی وخوشی وسربلنیهای بیشتر" رقم بزند ونقاش هستی به "زیباترین" رنگها ,انها رارنگ امیزی کند ........ سال نو مبارک
دوشنبه 29 اسفند 1390 - 00:59
gol andam - ژنو - سویس
دور از وطن چه دردیست ،،، هر چی‌ تلاش می‌کنیم اون عطرو بوی عیده ایران این جا نیست که نیست ،،،،عیده همگی‌ مبارک ،،، برایتان سلامتی‌ موفقیت و شادی آرزومندم،،، شاید اگر همهٔ ما لحظه سال تحویل دعای خالصانه کنیم دستی‌ ریشه این رژیم سفاک را از ایران ما دور کنه ،،،
دوشنبه 29 اسفند 1390 - 08:45
**elham** - اصفهان - ایران
من ادب و رسوم چهار شنبه سوری رو خیلی‌ دوست دارم مخصوصاً فالگوش ایستادن،،و وقتی‌ در مادربزرگ میشینیم تا واسه ما دخترا فال حافظ بگیر و‌اش رشته بخوریم و شیطنو کنیم بگیمو بخندیم
‌سه شنبه 1 فروردين 1391 - 11:24
نظر شما چیست؟